Bir YouTuber Coca-Cola’nın 139 yıllık ‘gizli formülünü’ çözdü

Coca-Cola, 139 yıldır formülünü ABD’de Atlanta’daki müzesinde, tuş kadroları ve avuç içi tarayıcılarıyla korunan 3 metrelik bir kasanın içinde saklıyor. Şirket, efsaneyi canlı tutmak için formülün tamamını birebir anda yalnızca iki çalışanın bildiğini sav ediyor. Lakin “LabCoatz” isimli bir YouTuber, bu yüzyıllık pazarlama gizemini bilimsel donanım ve inatçı bir çalışmayla çözdüğünü argüman etti.

9 Ocak’ta yayınlanan ve kısa müddette 3 milyon izlenmeye ulaşan 25 dakikalık görüntüde LabCoatz, bilakis mühendislik sürecini tüm şeffaflığıyla paylaştı. Süreç; tat testlerini, her denemenin yepyeni kolaya karşı puanlandığı çizelgeleri ve en kıymetlisi, gelişmiş laboratuvar ekipmanlarıyla yapılan kütle spektrometrisi tahlillerini içeriyor.

Sonuç mu? Tadım testine katılanların gerçeğinden ayırt edemediği, hatta bir iştirakçinin 10 üzerinden 9,5 puan vererek “Bunu market rafından alırdım” dediği birebir bir kopya.

%99’U ŞEKER VE SU! PEKALA GERİYE KALAN %1?

Coca-Cola’nın kapalılığını ironik kılan en değerli ayrıntı, içeceğin %99’undan fazlasının aslında bilinen kolay unsurlardan oluşması: Şeker, kafein, fosforik asit ve karamel renklendirici.

Bir litre kolada yaklaşık 110 gram şeker ve 96 miligram kafein bulunuyor. Kasa, el tarayıcıları ve “sadece iki kişi biliyor” efsaneleri, aslında içeceğin ağırlıkça %1’inden azını oluşturan “doğal aromalar” için geçerli.

İŞTE ZIMNÎ KARIŞIM

LabCoatz’ın tahlillerine nazaran, bu %1’lik gizemli karışım aslında bir dizi uçucu yağ ve kimyasal bileşenden oluşuyor:

• Alfa-terpinen (turunçgil yağlarından),
• Limonen (limon),
• Sinamaldehit (tarçın),
• Sabinen ve sedren (küçük hindistan cevizi),
• Asetik asit (sirke),
• Fenchol (fesleğen/rezene notaları).

KOKA YAPRAĞI EFSANESİ HAKİKAT MU?

Evet, efsane kısmen yanlışsız. Gerçek Coca-Cola üretiminde koka yaprakları kullanılıyor lakin içinde kokain bulunmuyor. New Jersey’deki “Stepan Company”, ABD’de koka yaprağı sürece lisansına sahip ender şirketlerden biri. Bu şirket, yapraklardaki kokaini ilaç sanayi için ayrıştırıp, geriye kalan “kokainsiz yaprak özünü” Coca-Cola’ya satıyor.

YouTuber, bu özü satın alamadığı (siparişi gümrükte takıldığı) için alternatif bir tahlil geliştirmek zorunda kaldı ve büyük keşfi burada yaptı: Şarap Tanenleri.

Formülün Kilit Noktası: Tanenler

Koka yaprağı aslında bir çay bitkisi türevi olduğu için, tatlılığı dengeleyen ve kolaya o kendine has burukluğu/tazeliği veren “tanenler” içeriyor. LabCoatz, aylarca süren başarısız denemelerin akabinde, şarap üretiminde kullanılan tanenleri karışıma eklediğinde lezzetin orijinaliyle birebir tıpkı hale geldiğini keşfetti. Tanenler uçucu olmadığı için gaz bazlı tahlil aygıtlarında aylarca tespit edilememişti.

EV ÜRETİMİ KOLA TARİFİ

YouTuber’ın ulaştığı en son tanım, orijinalin moleküler yapısıyla neredeyse tıpkı kromatografi sonuçlarını verdi. İşte LabCoatz’ın “ev yapımı” formülü:

• Aroma karışımı (7X): Limon yağı, misket limonu yağı, çok az portakal yağı, (koka tazeliği yerine) çay ağacı yağı, Çin tarçını, küçük hindistan cevizi, kişniş ve fenchol. Bu karışım besin sınıfı alkolle seyreltilip dinlendiriliyor.

• Ana karışım: Su bazlı bir çözeltiye sirke, kafein, kıvam vermesi için gliserin, fosforik asit, şarap tanenleri, vanilya ve karamel renklendirici ekleniyor.

• Sonuç: Karışım ısıtılıp karbonatlı su (soda) ile birleştiriliyor ve bir gece buzdolabında bekletiliyor.

NEDEN PATENT ALMIYORLAR?

Coca-Cola’nın neden formülünü patentlemediği sorusu da görüntüde karşılık buluyor. Patent almak, formülün içeriğini halka açık halde yayınlamayı gerektiriyor. Şirket bunun yerine, gereçleri etiketlemeden farklı tesislerden temin ederek “ticari sır” (trade secret) yolunu kullanıyor.

Ancak bir kütle spektrometresi ve kararlı bir YouTuber karşısında bu sırrın ömrü tükenmiş üzere görünüyor. LabCoatz, bu tanımı “Coca-Cola” ismiyle satmadığı sürece rastgele bir maddeyi çiğnemiyor.

Evde denemek isteyenler için ise küçük bir ihtar: Materyallerin litre başı maliyeti kuruşlarla söz edilecek kadar ucuz olsa da, hassas terazi ve laboratuvar camları üzere başlangıç ekipmanlarının maliyeti epeyce yüksek.

Kaynak: Halk TV