2,5 trilyon dolarlık soru işareti: Yoksulluğu 26 sefer bitirecek kaynak kimin cebinde?

İsviçre’nin Davos kasabası, her yıl Ocak ayında özel jetlerin indiği, dünyanın en seçkin otellerinin dolduğu ve global iktisadın istikamet verildiği kapalı bir fanusa dönüşür. Bu yıl 56’ncısı düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nda (WEF), şampanya kadehlerinin şıngırtısı ve milyar dolarlık mutabakatların fısıltıları ortasında, Milletlerarası yardım kuruluşu Oxfam International İcra Yöneticisi Amitabh Behar, salondaki seçkin kalabalığa ekonomik bir rapordan fazla, demokrasinin geleceğine dair karanlık bir senaryo sundu. Behar’ın teşhisi, sorunun artık yalnızca “zenginlik” olmadığını, paranın “siyasi bir silaha” dönüştüğünü ortaya koyuyordu.

2,5 TRİLYON DOLARLIK UÇURUM VE YOKSULLUĞUN MATEMATİĞİ

Behar’ın Davos’taki konuşması, son 12 ayın global bilançosunun soğuk sayılarıyla başladı. Dünya genelindeki milyarderler, yalnızca geçtiğimiz bir yıl içinde servetlerine 2,5 trilyon dolar daha ekledi. Bu artış, evvelki beş yılın ortalamasından üç kat daha süratli gerçekleşerek toplam serveti 18,3 trilyon dolar üzere rekor bir düzeye taşıdı.

Ancak Behar, bu devasa sayının ne manaya geldiğini, “neyi satın alabileceği” üzerinden değil, “neyi çözebileceği” üzerinden anlattı:

“Sadece geçen yıl biriken bu 2,5 trilyon dolar, dünyadaki yoksulluğu bir kere değil, tam 26 defa kökten bitirmeye yetecek bir kaynaktır.”

Bu aritmetik, kaynakların kıtlığından fazla, dağıtımdaki tercihin boyutunu gözler önüne serdi.

SİYASİ YOKSULLUK VE ÖFKE

Oxfam Yöneticisi, tahlilini ekonomik bilgilerden sosyo-politik bir ihtara taşıdı. Behar’a nazaran, üstün zenginlerin artan gücü yalnızca piyasaları değil, halkın iradesini de gölgeleyen bir sisteme dönüşmüş durumda. Oxfam’ın Global Eşitsizlik Raporu’na atıfta bulunan Behar, çarpıcı bir istatistik paylaştı: Bir milyarderin siyasi bir makama gelme mümkünlüğü, ortalama bir vatandaştan 4 bin kat daha fazla.

Bu data, “her vatandaşın oyunun eşit olduğu” varsayımını temelden sarsarken, Behar durumu şöyle özetledi:

“Milyarderler medya meskenlerini, siyasetçileri ve hatta hükümetleri satın alıyor. Bu durum, siyasetlerin halkın değil, muhteşem zenginlerin lehine şekillenmesine yol açıyor.” Behar, bu dengesizliğin sokaktaki yansımasını ise tek bir cümleyle formüle etti: “Ekonomik yoksulluk açlığa, siyasi yoksulluk ise öfkeye yol açar. Bugün gördüğümüz şey tam olarak bu siyasi öfkedir.”

BİR EFSANENİN SONU VE TEKNOLOJİ TEKELİ

Konuşmasında, zenginlerin daha fazla servet biriktirmesinin “istihdamı artıracağı ve tabana yayılacağı” tarafındaki liberal ekonomik tezi bir “efsane” olarak nitelendiren Behar, dünyanın en zenginlerinden Warren Buffett’ın “Resepsiyonistimden daha az vergi ödüyorum” itirafını hatırlattı. Mevcut vergi sisteminin adil olmadığını vurgulayan Behar, eşitsizliğin teknoloji alanında da derinleştiğine dikkat çekti.

Verilere nazaran, en büyük 10 toplumsal medya platformundan 9’u ve en büyük yapay zeka teşebbüslerinden 8’i milyarderlerin denetiminde bulunuyor. Bu durum, geleceğin teknolojisinin ve bilgi akışının da küçük bir azınlığın inisiyatifine bırakıldığını gösteriyor.

KIRILGAN BİR GELECEK UYARISI

Behar, tahlil önerisi olarak hükümetlere, şirketlerin ve ultra zenginlerin adil vergi hisselerini ödemesini sağlama davetinde bulundu. Kamu hizmetlerine yatırımın, eğitimin, sıhhatin ve inançlı içme suyunun garanti altına alınmasının bir lütuf değil, istikrarın kaidesi olduğunu belirtti.

Oxfam İcra Yöneticisi, Davos’taki kelamlarını, salondaki milyarderlere ve onları dinleyen siyaset yapıcılara yönelik, geleceğin belirsizliğine işaret eden şu net ikazla noktaladı:

“Eşit toplum inşa edin. Aksi takdirde, bu adaletsiz sistem hem toplumları hem de siyaseti kırılganlaştırarak istikrarsız bir geleceğe yol açacaktır.”

Kaynak: Halk TV